Արցախյան թատրոնի մասին սիրում են ավելի շատ խոսել միջին կամ միջինից բարձր տարիքի մարդիկ. նրանք, ովքեր ականատես են եղել թատրոնի վերելքին` հրաշալի բեմադրությունների, ժողովրդի կողմից մեծարման, իշխանությունների կողմից առավել ուշադրության կենտրոնում գտնվելուն: Խորհրդային տարիների արցախյան թատրոնի վերելքին հաջորդեցին Արցախյան գոյամարտի տարիները, որի ժամանակ ռեժիսորները  շարունակում էին թափվող արկերի տակ բեմադրություններ դնել, դերասաններն էլ  իրենց բացառիկ խաղով` գոնե հաշված րոպեներով փոքր-ինչ կտրել հանդիսատեսին դաժան իրականությունից՝ տանելով նրան մեկ այլ, միգուցե ավելի լավ աշխարհ:

 

Այսօր Ստեփանակերտի «Վահրամ Փափազյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն» -ը վերանորոգման խիստ կարիք ունի: Չնայած այն հանգամանքին, որ շենքում ներկայացումներ չեն բեմադրվում, թատրոնը շարունակում է գործել՝ ներկայացումներով հանդես գալով Ստեփանակերտի այլ, շատ հաճախ դերասանների համար ոչ հարմար բեմերում:

 

Ստեփանակերտի «Վահրամ Փափազյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն» -ից բացի Արցախում գործում են համեմատաբար ավելի երիտասարդ թատրոններ եւ թատերական խմբեր, որոնք իրենց գործունեության կարճ ժամանակահատվածում կարողացել են իրենց ասելիքը ներկայացնել եւ սիրելի դառնալ հանդիսատեսին:

 

Երիտասարդ ռեժիսոր Վլադիմիր Գեւորգյանը 4 տարեկանից բեմում է: Մոր՝ ռեժիսոր Լաուրա Հովսեփյանի բեմադրած «Տմբլաչի Խաչան» -ը նրա թատերական կյանքի սկիզբն էր: Հետագայում Տմբլաչի Խաչանին մարմնավորած պատանին դարձավ Երևանի կինոյի եւ թատրոնի պետական ինստիտուտի դրամատիկական թատրոնի ռեժիսորական բաժնի ուսանող, իսկ ուսումն ավարտելուց հետո՝ Շուշիի «ՆԱՄ» թատերական խմբակի ղեկավար: Արդեն 9 տարի է՝ ղեկավարում է Շուշիի «Նարեկացի» արվեստի միության թատերախումբը, անցած տարվանից նաեւ «Մկրտիչ Խանդամիրյանի անվան պետական թատրոն»-ի ռեժիսորն է: Նրան ճանաչողները գիտեն՝ միայն թատրոնը չէ նրան գրավում: Երաժշտության, լուսանկարչության եւ բազում այլ բնագավառներում նա իր փորձերն է կատարել, եւ չի բացառում, որ կարող է վերադառնալ այդ բնագավառներ, կամ էլ՝ այլ ոլորտներում իրեն փորձել:

 

 

Խոսելով Շուշիի «Նարեկացի» արվեստի միության թատերախմբի մասին՝ երիտասարդ ռեժիսորը նշեց, որ սկզբից փոքր էտյուդներ էին բեմադրում, այնուհետեւ՝ մեծ ներկայացումներ: Թատերախումբը կազմված է 4-13 տարեկան պատանիներից, որոնք, բացի մանկական ներկայացումներից, շատ հաճախ խաղում են ավելի լուրջ ներկայացումներ:

 

Ամեն ներկայացման մեջ տարբեր թվով երեխաներ են ընդգրկվում, նոր կերպարների համար հաճախ նոր դերասաններ են ներառվում, սակայն կա թատերական խմբի կորիզ, որը գրեթե անփոփոխ է լինում:

 

Շուշիի «Նարեկացի» արվեստի միության թատերական խումբը բազմիցս մասնակցել է փառատոնների ինչպես հանրապետությունում, այնպես էլ հանրապետությունից դուրս՝ գրավելով պատվավոր տեղեր: Վլադիմիր Գեւորգյանի կողմից բեմադրած «Սիրաշեն եւ Ոսկեշեն» ներկայացումը Արցախի ինքնագործ խմբերի հանրապետական ստուգատեսում առաջին տեղ է զբաղեցրել, իսկ համազգային թատերական «Իկս» փառատոնի կողմից արժանացել է երկրորդ մրցանակի, որը հանձնվել է գումարի տեսքով՝ օգնելով նոր ներկայացումներ բեմադրելու գործին: Թատերախումբը բազմիցս մասնակցել է «Նռան հատիկ» փառատոնին՝ զբաղեցնելով պատվավոր տեղեր:

 

 

Վլադիմիր Գեւորգյանի խոսքերով՝ հաճախ երեխայի միջոցով է հաջողվում մեծերին հասցնել կյանքի որոշ ճշմարտություններ:

 

«Մեր հանդիսատեսը տարիքային սահմանափակումներ չունի: Մեր թատերախմբի դերասանները չնայած պատանիներ են, սակայն հանդիսատեսը կարող է լինել ցանկացած տարիքի մարդ: «Սիրաշեն եւ Ոսկեշեն» ներկայացումը հենց այն ներկայացումներից է, որը վերաբերում է բոլորին՝ մեծից փոքր, հարուստից աղքատ»,- ասում է:

 

Ներկայացումը  հարուստի եւ աղքատի, բարու եւ չարի համեմատություն է, որի ողջ ընթացքում  յուրահատուկ զուգահեռներ է անցկացվում մարդկային կարեւորագույն արժեքների, մարդկանց բարի եւ չար արարքների, նյութական եւ հոգեւոր արժեքների, գթասրտության եւ անտարբերության միջեւ: Իսկ վերջում հայտնվում է Քրիստոսը, ով գալիս է իր դատաստանը տեսնելու:

 

 

«Չնայած մանկական ներկայացում է, սակայն մեծերն էլ էին սիրով գալիս: Մանկական է այն առումով, որ ճշմարտությունը ներկայացվում է երեխայի շուրթերով: Ներկայացումը ե՛ւ հոգեւոր, ե՛ւ աշխարհիկ կարելի է համարել: Քրիստոսի  գալուստն ու դատաստանը ներկայացման վերջում ցույց են տալիս,  որ մարդը, միեւնույն է, մի օր հատուցելու է իր կատարած բարու եւ չարի համար: Ներկայացման ամենակարեւոր ասելիքն էլ այն է, որ անտարբերությունը կարող է ծնել նոր, ավելի անդառնալի մեղքեր: Անհրաժեշտ է պարզապես գթասիրտ եւ հոգատար լինել քեզ շրջապատող ամեն ինչի նկատմամբ» ,- բացատրում է ռեժիսորը:

 

Անցած տարվանից Վլադիմիր Գեւորգյանը նաեւ Շուշիի «Մկրտիչ Խանդամիրյանի անվան պետական թատրոն»-ի ռեժիսորն է:

 

Այսօր թատրոնն ունի ընդամենը 8 դերասան, ովքեր, ռեժիսորի խոսքերով, բավականին հմուտ են իրենց մասնագիտության մեջ, սակայն անհրաժեշտություն կա նաեւ նոր դերասանների:

 

«Լավ որակի եւ քանակի դերասանների անհրաժեշտություն կա: Այո՛, ես եմ ներկայացման սյուժետային գիծը տանողը, սակայն ես չեմ այնտեղ տնօրենը: Ես էլ եմ դերասաններից շատ բան սովորում: Եթե դերասանը լավն է լինում, նա գույներ է հաղորդում ներկայացմանը»:

 

Հարցին, թե թատրոնը մեր ժամանակներում որքանո՞վ է մնում պահանջված, երիտասարդ ռեժիսորը պատասխանում է, որ դա միմիայն կախված է ներկայացման որակից:

 

 

«Թատրոնը հոգեւոր սնունդ է, աշխարհիկ հոգեւոր սնունդ: Ես հավատացած եմ, որ ամեն մարդու էլ անհրաժեշտ է այդ սնունդը: Իսկ համացանցի միջոցով այն չես կարող հագեցնել: Չնայած ոմանք ասում են, որ թատրոնը մեռնում է, սակայն թատրոնը հազարամյակներ շարունակ գոյություն է ունեցել եւ կունենա: Այսօր զարգացած երկրներում մեծ տեղ են տալիս թատրոնին, քանզի այն իրենից նաեւ ներկայացնում է ուժ եւ զենք: Ինչպես ցանկացած լավ լրատվամիջոց համարվում է չորրորդ իշխանություն, այնպես էլ թատրոնն է իշխանություն՝ արվեստի լեզվով»:

 

Ռեժիսորի խոսքերով՝ այսօր Արցախում թատրոնը հետին պլան է մղվել, քանի որ ավելի կարեւոր հարցեր կան:

 

«Խորհրդային տարիներին թատրոնին մեծ տեղ էին տալիս, որովհետեւ մարդիկ անհոգ էին, չէին մտածում պատերազմի, սահմանի լարված վիճակի մասին: Այժմ ավելի առաջնային խնդիրներ կան՝ ապահովություն, անվտանգություն: Ես դրա համար ոչ մեկին չեմ մեղադրում: Այսօր կյանքի եւ մահվան հարց կա»:

 

Վլադիմիրի հաջողված բեմադրություններից է Չեխովի «Առաջարկություն»-ը, որը եւս լայն արձագանք է գտել եւ սիրվել հանդիսատեսի կողմից:

 

«Առաջարկություն» բեմադրության համար «Արտավազդ» ամենամյա թատրոնի մրցանակաբաշխությանը, որպես երիտասարդ ռեժիսոր, նա արժանացել է պատվոգրի:

 

«Երբ պատվոգիրը ստանալու համար ինձ բեմ հրավիրեցին, պլանավորել էի խոսել Շուշիի թատրոնի մասին` ինչ առաջխաղացումներ կան, ինչի անհրաժեշտություն կա, ինչ ծրագրեր ունենք, սակայն երբ բեմ բարձրացա, ինձնից անկախ երեք նախադասություն ասացի՝ շնորհավորում եմ բոլորին, շնորհակալություն եմ հայտնում, եւ թող պատերազմ չլինի, որ մենք էլ կարողանանք ստեղծագործել: Երեք օր հետո սկսվեցին ապրիլյան դեպքերը…»:

 

Մի պահ լռություն է տիրում, այնուհետեւ խախտում եմ լռությունը՝ հարցնելով, թե հնարավո՞ր է մի օր ներկայացնի թատրոնի բեմին հենց ապրիլյան օրերի մասին պատմող որեւէ դրված: Պատասխանում է. «Ապրիլից հետո ստեղծագործելը դժվարացել է. ուզում ես այնպիսի թեմա ընտրել ներկայացման համար, որ սրտիդ հոգեհարազատ ու համահունչ լինի, միաժամանակ՝ համահունչ նաեւ այսօրվա մեր իրականությանը: Իսկ ինչ վերաբերում է այդ դեպքերը կամ դրվագները բեմադրելուն, ապա այժմ` միանշանակ ոչ: Այնտեղ ինչ-որ տեսա, մեջը ոչ մի լիրիկա չկար… Սովորաբար, միշտ դիտում ես պատերազմական ֆիլմեր, կարդում ես գրքեր,  որոնց մեջ լիրիկա կա, բայց ես այնտեղ լիրիկա չտեսա: Մահվան մեջ ոչ մի լիրիկա չկա, դաժանության մեջ լիրիկա չկա: Միգուցե ինձ մոտ դեռ թարմ է ամեն ինչ եւ որոշ ժամանակ անց այլ կերպ կընդունեմ դա: Գիտեք՝ ամեն բան սովորեցնում է կյանքը: Հիմա ձեզ հետ խոսում եմ, մի բան սովորում եմ, միգուցե դուք էլ մի բան ինձնից եք սովորում: Պատերազմն էլ գո՞ւցե սովորեցնում է: Գո՞ւցե ամրապնդում է մեջս այստեղ մնալու ցանկությունը: Գո՞ւցե ինձ ավելի հայ է դարձնում, ով իրեն իր հողում  է տանը զգում…»:

 

Նորից դադար: Ակամայից հիշում է Շուշիի տղաներին՝ Ընկածներին, նրանց, ում հետ միասին էր այդ օրերին, ում մահը, թերեւս, մինչեւ հիմա չի ընդունել:

 

Այդ պահին կարծես ճիշտ ժամանակին մեկը գալիս է եւ, խախտելով լռությունը, հարցնում է՝ թատերական խմբակ ընդունվելու համար թղթերս որտե՞ղ պիտի հանձնեմ: Ռեժիսորը ցույց է տալիս տեղը եւ փոխելով թեման՝ շարունակում. «Զարմանալի երեւույթ է՝ այս տարի շատերն են ցանկանում թատերական խմբակ հաճախել:  Մի քանի տարի առաջ շատերին համոզելով էինք բերում»: Այնուհետեւ ավելացնում է. «Պետք է խոստովանեմ, որ երեխաների հետ այնքան էլ հեշտ չէ աշխատելը, սակայն արդյունքը երբ տեսնում եմ, մոռանում եմ դժվարությունների մասին»:

Արմինե ՆԱՐԻՆՅԱՆ

...
կարդալ ավելին
Լրահոս
Դրսերում էի: Կողքովս երկու մարդ էին քայլում: Ականջիս հասավ նրանց զրույցից մի հատված, որի մասին արժե մտածել: Մեկը մյուսին...
«Էրեբունի» ԲԿ-ի վերակենդանացման բաժանմունքում գտնվող Էրեբունու ՊՊԾ գունդը զավթած «Սասնա ծռեր» զինված խմբի անդամներ...
Արդեն 12-րդ օրն է, ինչ Երեւանի Խորենացի փողոցում «Սասնա ծռեր» զինված խումբը գրոհով վերցրել է ոստիկանության ՊՊԾ...
Հուլիսի 27-ի լույս 28-ի գիշերը ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդի կողմից հրադադարի...
Այժմ, երբ Հիլարի Քլինթոնը և Դոնալդ Թրամփը ընտրել են իրենց փոխնախագահի թեկնածուներին, հայ դեմոկրատները պնդում են, որ...
Մասնագիտական հանձնաժողովի նախաձեռնությամբ կազմակերպված սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգի հանրային...
Արդեն 10 տարուց ավելի է, ինչ Լիբանանում գործող ՀՅԴ «Զավարյան ուսանողական միություն»-ը մայր հայրենիքում կազմակերպում է...
«Հիմնադիր խորհրդարանի» առաջնորդ Ժիրայր Սեֆիլյանը իր պաշտպան Արա Զաքարյանի միջոցով «Ազատություն» ռադիոկայանին...
Ոստիկանության հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետ Աշոտ Ահարոնյանը հայտնում է.   «ՊՊԾ գնդի տարածքում...
Եգիպտոսի խորհրդարան է ներկայացվել 1915-1922 թթ. Օսմանյան կայսրությունում հայ ժողովրդի դեմ իրականացված կոտորածները որպես...
Հուլիսի 26-ի լույս 27-ի գիշերը ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդի կողմից հրադադարի...
Ղարաբաղա­ ադրբեջանական սահմանային հատվածում հակառակորդի ակտիվացմանը նպաստում են Ադրբեջանի ներքաղաքական...
Կրթության և գիտության դաշնակցական նախարար Լևոն Մկրտչյանը Հայաստանի ոստիկանության պարեկապահակային ծառայության (ՊՊԾ)...
Հուլիսի 25-ին Ազգային ժողովում ԼՂՀ նախագահին կից սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի...
Հուլիսի լույս 26-ի գիշերը՝ ժամը 02:00-ի սահմաններում ՊՊԾ գնդի տարածքին հարակից ոստիկանական պատնեշից կրակ են բացել, որի...
Էրեբունու ՊՊԾ գունդը գրաված «Սասնա ծռեր» խմբի աջակիցներն, ովքեր հուլիսի 17-ից ցույցեր են անցկացնում Խորենացի փողոցում,...
Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մեւլութ Չավուշօղլուն հայտարարել է, թե Թուրքիայում տեղի ունեցած ռազմական հեղաշրջման փորձից առաջ...
Հուլիսի 25-ի լույս 26-ի գիշերը ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հակառակորդի կողմից հրադադարի...
  Հուլիսի 25-ին Ազգային ժողովում ԼՂՀ նախագահին կից սահմանադրական բարեփոխումների մասնագիտական հանձնաժողովի...
Ո՞վ չի ցանկանում, որ բան փոխվի, անկախ նրանից, թե ինչ մասնագիտությամբ է աշխատում եւ մանավանդ, եթե չի աշխատում: Օրինակ,...
  Հուլիսի 25-ին հիշում եվ տոնում ենք Խանասորի արշավանքի նվիրական օրը։ Բայց պետք է խորաթափանցել  Խանասորի արշավանքի...
Արցախի Հանրապետության Նախագահ Բակո Սահակյանը հուլիսի 24-ին այցելել է Քաշաթաղի շրջան:    Նա ծանոթացել է Հագարի եւ...
Հուլիսի 24-ի լույս 25-ի գիշերը ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծի տարբեր հատվածներում հակառակորդի կողմից...
Շուրջ 200 ժամ է անցել Երեւանի Խորենացի փողոցում տեղի ունեցած միջադեպից, որտեղ զինված խումբը գրոհով վերցրել է...
Մոսկվայում շարունակվող կունգ-ֆուի աշխարհի առաջնությունում Հայաստանը երկրորդ օրը նվաճեց չորս ոսկե մեդալ: Չեմպիոններից...
ԼՂՀ առողջապահության նախարար Կարինե Աթայանն ընդունել է «Քանաքեռ-Զեյթուն» բժշկական կենտրոնի տնօրեն, բժշկական...
Շուրջ 170 ժամ է անցել Երեւանի Խորենացի փողոցում տեղի ունեցած միջադեպից, որտեղ զինված խումբը գրոհով վերցրել է...
«Սասնա ծռեր» խմբավորման անդամ Վարուժան Ավետիսյանը «Առաջին լրատվական»-ին հայտնել է, որ այս պահից սկսած Արցախի հերոս,...
Ազատ են արձակվել ՊՊԾ գնդում պատանդ պահվող ՀՀ փոխոստիկանապես Վարդան Եղիազարյանն ու Երեւանի փոխոստիկանապետ Վալերի...
Հուլիսի 23-ի լույս 24-ի գիշերը ղարաբաղա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում հրադադարի պահպանման ռեժիմը...